Шинэ жил тэмдэглэж уухдаа оргилуун дарс - шампанскийг бус харин архийг сонгохыг эмч нар зөвлөж байна.

Оргилуун дарс нь сэтгэл санааг өөд нь татдаг гэж бид итгэдэг. Гэвч энэ нь үнэн хэрэгтээ тийм бус ажээ.

Их Британийн наркологич, химич нар хамтран төрөл бүрийн согтууруулах ундааны тэжээллэг чанар, бие организмд нөлөөлөх нөлөөлөл, тэдгээрт агуулагдах хортой бодисын хэмжээ зэргийг судлан шартуулалтын зэрэглэлийг нь тогтоожээ. Үүний заримаас товч танилцуулъя. 

Тэжээллэг чанар: Архи нь сахар болон аливаа нүүрсус агуулдаггүй тул түүний илчлэг нь спиртийн илчлэгээр л тодорхойлогдоно. (ойролцоогоор 7 ккал/г). Архи гэдэг ундаа муу нэртэй хэдий ч тэрээр хамгийн таргалуулдаггүй сайхан ундааны нэг ажээ. Мэдээж түүнийг та цэврээр нь бус коктейль маягаар уувал дээрх ойлголт маань эсрэгээр эргэдэг.

Эерэг тал: Архийг үйлдвэрлэх технологид ямар нэгэн будагч, амт оруулагч хэрэглэдэггүйгээс гадна бусад согтууруулах ундаануудтай харьцуулахад маш хатуухан цэвэршүүлэлтийг давж гардаг. Иймээс Британийн эрүүл мэндийн холбооны наркологичид баярын ширээнд сууж уусан архины дараах шарталтын синдромын хэмжээ нь виски, ром тэр байтугай жимсний дарсныхаас хамаагүй хөнгөн тусдаг гэж баталж байна.

Сөрөг тал: Дээр дурдагдсан цэвэрлэг чанартай хэдий ч согтууруулах ундаагаар хордох хордолтын ихээхэн хувийнх нь буруутан. Түүний харьцангуй хямд үнэ, тодорхой онцгойлох амтгүй, мөн сок болон бусад хөнгөн чанарын согтууруулах ундаатай хольж уухад харьцангуй хялбар уугддаг учраас хүн өөрөө ч мэдэхгүй хэтрүүлэн уух магадлал өндөр байдаг.

Шарталтын зэрэглэл: 3 балл (10 баллын зэрэглэлээр)

Шар айраг

Шар айргийг арвай соёолж дээр амт оруулах зориулалтаар зөрөг цэцгийн үр нэмж исэлтийг хурдасгах зориулалтаар дрожж бас хийдэг.

Тэжээллэг чанар: Шар айраг согтууруулах ундаануудын дотроос хамгийн тэжээллэг согтууруулах ундаа биш боловч, жишээ нь вискитэй харьцуулахад маш хөнгөхөн уугддаг онцлогтой. Иймээс хэдэн аяга шар айраг уухад овоохон хэмжээний илчлэг зооглочихсон байдаг.

Эерэг тал: Энэ ундаан дахь алкоголийн хэмжээ маш бага (3 - 8%) тул түүнийг уухад согтох нь маш удаан байдаг. Үүнээс гадна хагас литр шар айраг В төрлийн витамины өдрийн хэрэгцээний дөрөвний нэгийг агуулдаг. Мөн зүрхний ажиллагаанд амин чухал ач холбогдолтой фолийн хүчлийн давснуудыг агуулдаг.

Сөрөг тал: Шар айрагт агуулагддаг пурин хэмээх бодис цусан дахь шээсний хүчлийн хэмжээг нэмэгдүүлдэгээс үе мөчинд давс тогтож шохойжих, цаашдаа тулай өвчин үүсэх нөхцлийг бүрдүүлдэг.

Шарталтын зэрэглэл: 4 балл

Цагаан дарс

Цагаан дарсыг яс, хальсыг нь цэвэрлэсэн усан үзмээр хийдэг.

Тэжээллэг чанар: Нэг дарсны хундага буюу 175 мл цагаан дарс 130 ккал илчлэг агуулдаг. Ер нь цагаан дарс чихэрлэг байх тусам түүний тэжээллэг чанар өндөр байна.

Эерэг тал: Эрдэмтэд цагаан дарс нь цусан дахь холестерины агуулгыг бууруулах онцгой химийн нэгдлийг агуулдаг хэмээн баталж байна.

Сөрөг тал: Цагаан дарсыг хадгалах явцад сульфитүүд үүсдэг, мөн үйлдвэрлэгчид өөрийн бүтээгдэхүүний анхны өнгийг хадгалахын тулд тэдгээрийг нэмэх тал байдаг. Ямар ч байлаа гэсэн эрдэмтэд энэхүү бодис нь цагаан дарсны хорхойтнуудыг хүнд хэлбэрээр шартуулдаг гол хорлогч нь гэж үзэж байна. Түүнчлэн сульфитүүд нь ямар нэгэн харшил үүсгэх, багтраа болон толгойны өвчин хөдөлгөх үйлчилгээтэйгээс гадна шүдний пааланг нимгэрүүлдэг нь шүд цоорох нөхцөл бүрдүүлнэ гэсэн үг.

Шарталтын зэрэглэл: 6 балл

Улаан дарс

Улаан дарсыг мөн л усан үзмийг исгэж хийдэг. Харин яс, хальстай нь ашиглана. Тус дарсыг хийхэд эхлээд голдуу цагаан өнгөтэй байх боловч заавал хадгалах 2-3 жилийн хугацаанд түүний өнгө өөрийн жамаар өөрчлөгдөж улаанаас хүрэн улаан, өнгөтэй болж ирдэг.

Тэжээллэг чанар: Нэг дарсны хундага нь ойролцоогоор 120 ккал. илчлэг агуулдаг. Ер нь улаан дарс нь цагаан дарснаас бага чихэртэй байдаг.

Эерэг тал: Энэ ундаанд цагаан дарсанд бараг байдаггүй резерватрол буюу байгалийн антиоксидант (хөгшрилтыг сааруулдаг) ихээхэн хэмжээгээр агуулагддаг. Улаан дарс бага багаар хэрэглэх нь цусанд тромб үүсэхийн эсрэг, мөн аливаа үрэвслийн процессийг дарах, цусан дахь холестерины хэмжээг бууруулах үйлчилгээ үзүүлдэг учраас зүрх судасны системийн ажиллагааг сайжруулж, эмчилдэг байна.

Сөрөг тал: Үйлдвэрлэлийн онцлогоос хамааран улаан дарс нь этанол, метанол гэх 2 төрлийн спирт агуулдаг. Үүнийг бидний элэг ээлж дараалалтай боловсруулдаг. Метанол хамгийн сүүлд боловсруулагддаг тул энэхүү метанол “оочироо хүлээж” байх хугацаанд таны организмыг нэлээд хордуулж шарталт өгдөг гэнэ.

Шарталтын зэрэглэл: 7 балл

Шампанск - Оргилуун дарс

Оргилуун дарс үйлдвэрлэх технологи нь дээр дурдсан дарс хийхтэй төстэй, гэхдээ хийн бөмбөлөг үүсгэх зорилгоор ихээхэн хэмжээний дрожж нэмдэг байна.

Тэжээллэг чанар: Нэг дарсны хундага оргилуун дарс - 130 ккал. Ер нь үйлдвэрлэгчид оргилуун дарсанд бага хэмжээний сиропыг амтыг нь сайжруулах зорилгоор нэмдэгээс энэ ундаа дарснаас илүү илчлэгтэй байдаг.

Эерэг тал: Оргилуун дарсанд агуулагдах антиоксидант мэдрэлийн эд эсийг устгах процессыг зогсоодог тул Паркинсон болон Альцгеймерийн өвчин тусахаас сэргийлдэг. Ридингийн их сургуулийн эрдэмтэд оргилуун дарсанд тирозол болон кофены хүчил зэрэг ашигтай бодис өндөр хэмжээгээр агуулагдаж байгааг олсноор энэ дүгнэлтэд хүрчээ.

Сөрөг тал: Оргилуун дарсны нэг онцлог болох хөөсрөлтөөс болж алкоголь цусанд маш амархан шимэгдэн шингэдэг тул оргилуун дарс уухад амархан согтдог. Дээр нь нэмж хэлэхэд шампанск –оргилуун дарс уух нь сэтгэл санаа хөөрүүлдэг гэж бидний бодож заншсан зүйл маань буруу ажээ. Алкоголь нь түүний хэлбэр, эх үүсвэр ямар байснаас үл шалтгаалан таны тархинд яг ижилхэн нөлөөлөх бөгөөд энэ нөлөө нь цэвэр дарангуйллын л шинжтэй байдаг. Спиртлэг ундаа хэрэглэснээр таны тархины идэвхи буурдаг тул эрүүл ухаан мохож, харин сэтгэлийн хөдлөл тань л таныг жолоодож эхэлдэг байна. Ингэснээр бид их яриа, сэтгэлийн хөөрөлтэй, илүү мэдрэмжтэй юм шиг болдог боловч гэхдээ энэ нь яав ч бидний аз жаргалыг нэмэгдүүлдэг гэсэн үг биш.

Шарталтын зэрэглэл: 7 балл

Виски

Виски бол арвай юмуу буудайн исэлтийн бүтээгдхүүнийг урьдчилан цэвэрлээд, дараа нь хэдэн жил тусгай модон торхонд дарж бэлдсэн бүтээгдэхүүн юм.

Тэжээллэг чанар: 35 мл. нь ойролцоогоор 80 ккал илчлэг агуулдаг.

Эерэг тал: Британийн химичид нэг төрлийн соёолжоор хийсэн вискинд эрүүл мэндэд маш их тустай эллагийн хүчил ихээхэн хэмжээгээр байдаг гэдгийг баталж байна. Энэ хүчил нь тодорхой төрлийн хорт хавдрын өсөлтийг сааруулах, хорт эд эсийг эрүүлээс ялгаварлан устгах чадвартай гэнэ.

Сөрөг тал: Хэрэв энэ төрлийн ундаанд хэт дурлаваас цагаан солионд хүрдэггүй юмаа гэхэд огцом ууртай, хэт зэрлэг авир гэв гэнэт гаргадаг болох бололцоо нээлттэй ажээ. Вискины алкоголийн хэмжээ өндөр агаад, түүнийг шингэлэхгүй, араас нь даруулга идэхгүй уудаг заншилтай болохоор виски таныг маш хурдан согтоох бөгөөд, таны ааш авир ямар нэгэн удирдлагагүй болох нь энүүхэнд. Эрдэмтдийн үзэж байгаагаар вискид агуулагдаж буй этилийн спирт цусанд хамгийн хурдан шимэгдэн ордог онцлогтой юм байна. Эхний хундага өргөснөөс хойш 1 цагийн дараа гэхэд таны цусан дахь алкоголийн хэмжээ дээд цэгтээ хүрдэг байна. Үүгээр энэ ундааны үйлчилгээ тайлбарлагддаг.

Үүнээс гадна вискиг удаан хугацаагаар хадгалах үед зүсэн бүрийн хольц үүсдэгээс вискины шарталт ижил хэмжээний архитай харьцуулахад 2 дахин хүндээр тусдаг байна.

Шарталтын зэрэглэл: 8 балл

Бренди |конъяк|

Брендиг улаан дарсны спиртыг нэрэх замаар гаргаж авдаг. Үнэтэй сортын брендиг модон торхонд олон жил хадгалах аргаар тансаг амт үнэртэй болгодог.

Тэжээллэг чанар: 35 мл ойролцоогоор 80 ккал

Эерэг тал: Бренди нь улаан дарснаас гаргаж авдаг бүтээгдхүүн тул антиоксидантаар ихээхэн баялаг. Эрдэмтэд нэг хундага буюу 35 мл энэ ундаанд хүний нэг өдрийн хэрэгцээт витамин С агуулагдаж байгааг тогтоожээ.

Сөрөг тал: Брендид хэт дурлагсад хамгийн хүнд хэлбэрийн шарталтыг амсдаг. Энэ ундааг хэдий чинээ удаан хадгална –төдий чинээ хортой бодисын агуулга нь нэмэгддэг. Энэ нь нэг талаар тухайн ундааны тансаг амт, үнэрийг тодорхойлдог боловч нөгөө талаасаа хүндхэн хордолт өгдөг. Удаан хадгалалтын уршиг нь ром, джин, улаан дарс, вискид бас хамаарна.

Шарталтын зэрэглэл: 9 балл

www.orosshkolton.mn, Ё.Одончимэг