“Уучлаарай, би чамаас салахаар шийдлээ. Би явлаа” – ийм үгийг хайртай нөхрөөсөө сонсоно гэдэг бүсгүй хүний хувьд аймшгийн хүнд цохилт болдог билээ. Бүхий л зүйлийг нь – хайр сэтгэл, нэрээ хичээх сэтгэл, тогтсон амьдрал, төлөвлөсөн төлөвлөгөө, хүнд итгэх итгэл – хайр найргүй гишгэлээ гэсэн үг. Цаг хугацаа өнгөрч та шокноосоо гараад нөхцөл байдалтайгаа эвлэрээд, шинэ дүрмээр амьдраад дасчихсан байж байтал хаалганы хонх дуугаран... салаад явсан нөхөр чинь зогсож байх. Харц нь санаа нь зовсон, буруугаа хүлээсэн, итгэл тээсэн, хөөгдөхөөсөө айсан... Одоо та хоёрын байр солигдож нөхөр чинь бүхнийг мартъя, эвлэрье, шинээр эхлэе хэмээн гуйх.

Тэртээ цагт энэ үгийг түүнээс сонсохын төлөө та бүхнийг өгөхөд ч бэлэн байсан. Хамаатан садны чинь өрөвдсөн харц, найз хүүхнүүдийн чинь сэтгэл зассан үг (зарим нь бах нь ханаж байгаагаа нууж ядан), ажлынхны чинь ойлгосон харц, хөрш эмээгийн “Танай нөхөр харагдахгүй яагаав, ийш тийш яваа юу?” гэх гэмгүй асуулт таны сэтгэлийг ямар их эмзэглүүлдэг байлаа?

Та шөнө уйлан, уурлаж бухимдан нөхрийнхөө зурагнуудыг альбом болон жаазнуудаасаа суга татаж нүднээсээ далд хийж байсан. Гэхдээ байсгээд л буцаан гаргаж ирээд нүдээ чилтэл түүний урвагч нүд рүү нь ширтэн “Чи яаж ингэж чадав аа?” хэмээн хилэгнэх авч бас “Хайрт минь дээ, би юун дээр алдчихав аа?” гэж шүүрс алдан шивнэж байсан. Мөнхөд оршиж байдаг асуултуудыг тавин тавин суусан...

Тэр одоо хэнтэй байгаа бол, юу хийж байгаа бол хэмээн төсөөлдөг байсан. “Бид хоёр энэ нэвтрүүлгийг хамт суугаад үздэг байсан”, “Өдийд бид хоёр хоолоо иддэг байсан” (хамт явж хүнсээ цуглуулдаг байсан, гадуур алхдаг байсан) гэх мэтээр үргэлж боддог байсан. Урьд нь та ач холбогдол өгдөггүй байсан жижиг сажиг зүйлс гэв гэнэт амьдралын суурь хөрс болох глобал хэмжээнд очиж энэ хөрс хөл дороос чинь алга болчихоод хэцүү байсан.

Хүүхдийнхээ асуусан харцаас нүдээ нуун тайлбарлах аргагүй зүйлийг тайлбарлах гэж оролдон худал хэлж, өөрөө ч итгэхгүй байгаа зүйлийг хүүхэддээ амладаг байсан. Заримдаа бухимдлаа нялх үрдээ гаргаснаа сэхээ орж түүнийгээ тэврэн үнсэж уучлал гуйдаг байсан. Хүүхдээ гомдоохоор таны өөрийн сэтгэлийн зовлон улам гашуун болдог байсан.

Та нойрны эм ууж байж жаахан унтаад өглөө бүлцийсэн нүдтэй амьтан босч “нүүрээ зураад”, “бүх юм сайхан” гэдэг баг зүүгээд ажилдаа явдаг байсан. Механик хүн шиг ажлаа хийж, хамт олонтойгоо харьцана, тэд ч таныг ойлгож уучилна – хөөрхийдөө, нөхөр нь хаяад явчихсан юм...

Аажим аажмаар, гомдол бухимдал чинь багасч хаяад явсан нөхрийн чинь хувь заяа танд сонин байхаа больж өөрөө харин дахин аз жаргалтай болохоор хатуу шийдсэн. Та бүх гомдол цөхрөлөө нулимсаараа гаргасан (хүүхнүүд бид уйлж чаддаг нь юун аз вэ?). Харин одоо өөрийнхөө яаж цамнаж байсныг бодохоор инээд чинь хүрдэг болсон – энэ бол таны сэтгэл илааршиж байгаагийн эхний шинж тэмдэг.

Хайртай нөхөр чинь байхгүй бол амьдрал ч байхгүй гэж санагддаг байсан минь буруу байжээ гэдгийг та ойлгосон. Түүнтэй түүнгүй амьдрал байдаг л юм байна, байх байхдаа харин ч илүү амар тайван, бас сонирхолтой амьдрал байдаг юм байна!

Сэтгэлийн шаналалаасаа болж турсан учраас өнөөх хүсээд байсан гоолиг биенийхээ эзэн болсноо та гэнэт ухаарч баярлан үсээ шинэ стилээр засуулж, шинэ хувцас хунар авч өмстөл танигдахын аргагүй өөрчлөгдөн дур булаам бүсгүй болсон. Эрчүүд тантай сээтэгнэн сэтгэл чинь өөдрөг явах болсон. Болзоонд ч очдог болсон, эрх чөлөөтэй хүн юм чинь тэгэлгүй яах вэ? Үгүй яахав, одоохондоо эр хүн бүрийг нөхөртэйгөө харьцуулаад байгаа л даа, гэхдээ удахгүй ингэхээ болино гэдгийг та ойлгож байгаа. Цаг хугацаа өнгөрөх тусам түүний дүр төрх улам бүдгэрэх болно, ой ухаан чинь таны талд шүү дээ?

Таны амьдрал тэгширч л байна, шууд бүх юм сайхан болно гэж юу байхав, гэхдээ л ямар ч байсан шинэ эргээ даган шинэ амьдрал чинь өдөр өдрөөс улам эрчээ аван урсаж байна. Ингээд та огт хүлээгээгүй байж байтал яваад өгсөн нөхөр чинь буцаад ирэх. Уул нь та хоёр нэг замаар л явж байсан юм байж, даана ч хоёр өөр зүгт явж байсан болж таарав...

Тэрээр буруугаа хүлээн амьдралынхаа шинэ хуудсыг хурдхан шиг эхлэх гэж тэсч ядсан амьтан иртэл харин та тэс эсрэг төлөвлөгөөтэй сууж байх. Та хоёрын хэмнэл дахиад л тохирсонгүй, хэзээ нэгэн цагт тохирох болов уу? Чи минь бүхнийг март гэж тэр гуйж байна. Бүү горьдог, та хэзээ ч мартаж чадахгүй. Асуудал таны шүд зуумхай занд байгаа ч юм биш – хэн бүхэнд байдаг өөрийгөө хамгаалах зөн совинд л байгаа юм.

Мартаж чадахгүй ч гэсэн уучилаад бүхнийг шинээр эхлэх үү? Та өөрөө л шийдэх хэрэг. Гэртээ оруулахгүй хаалгаа хаачихад таныг буруутгах хүн гарахгүй л байх. Гэхдээ, хэрэв танд энэ хүн дотно хэвээр байгаа бол дахин аз жаргалтай амьдрах гээд үзэж ч болох. Хоёрдахь оролдлого байж болохгүй гэж хэн хэлсэн юм? Хоёр биенээ алдах дөхснөө ухамсарласнаар та хоёрын харьцаа шинэ шатанд гарч нэг нэгийгээ улам үнэлэн хайрлаж ч магад. Эсвэл, эсрэгээр, өөрийнхөө гэнэн, итгэмтгий тэнэгийг гайхан зүхэх асуудал ч гарч магадгүй...

Тэгэхээр энд ямар нэгэн зөвөлгөө өгөх боломжгүй учраас хэнийг ч бүү сонс, өөрийгөө л сонсоорой. Эцсийн эцэст ийм шийдвэр гаргах хэрэгцээ гарч байна гэдэг чинь амьдрал үргэлж байна гэдгийг баталж байгаа бус уу? Бас л сайхан биз дээ?..

Орчуулсан Ё. Одончимэг, www.orosshkolton.mn